Qua kiểm tra thực tế cho thấy, các thôn có nguồn nước chủ động đã triển khai gieo mạ đúng khung thời vụ, đảm bảo theo kế hoạch đề ra. 100% diện tích mạ đã gieo đều được che phủ nilon theo đúng khuyến cáo của cơ quan chuyên môn, góp phần bảo vệ cây mạ trong điều kiện thời tiết rét đậm, rét hại.
Tuy nhiên, trong thời gian tới, dự báo thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp; nhiệt độ ban đêm và sáng sớm xuống thấp, ban ngày có nắng ấm, biên độ nhiệt ngày – đêm lớn, làm nhiệt độ trong ruộng mạ che phủ nilon tăng nhanh, tiềm ẩn nguy cơ sốc nhiệt, cháy lá, thối mầm, thối rễ và phát sinh các loại nấm bệnh gây hại.
Để cây mạ sinh trưởng, phát triển tốt, Trung tâm Dịch vụ công xã Yên Minh khuyến cáo bà con nhân dân thực hiện nghiêm túc các biện pháp kỹ thuật sau:
1. Xử lý, ngâm ủ hạt giống
- Phơi hạt giống dưới nắng nhẹ 2–3 giờ, sau 24 giờ tiến hành xử lý. Trước khi xử lý, cho hạt vào nước lã để loại bỏ hạt lép, hạt lửng; xử lý bằng nước 54°C (3 sôi, 2 lạnh) trong 10 phút, sau đó ngâm lại bằng nước sạch.
- Thời gian ngâm: 36 giờ đối với vụ Mùa, 48 giờ đối với vụ Xuân; thay nước 10–12 giờ/lần.
- Sau khi ngâm, rửa chua bằng nước sạch rồi đem ủ.
- Vụ Xuân ủ bằng rổ, rá, thúng có phủ bao tải; đảo 2–3 lần/ngày, khi trời lạnh tưới nước ấm 2–3 lần/ngày. Khi rễ dài bằng 1/2 hạt thóc, mầm dài bằng 1/3 hạt thóc thì đem gieo.
- Vụ Mùa ủ hạt khi nứt nanh thì tiến hành gieo.
2. Chuẩn bị đất gieo mạ
- Ruộng gieo mạ phải bằng phẳng, cày bừa kỹ, nhuyễn bùn, sạch cỏ dại. Mặt luống rộng 1,2 – 1,4m, cao 10 – 25cm; rãnh rộng khoảng 30cm, đảm bảo thoát nước tốt. Nên bố trí gieo mạ thành vùng tập trung để thuận tiện chăm sóc, tưới tiêu và quản lý.
3. Bón lót
Lượng phân bón tính cho 10m² diện tích gieo gồm:
- 8–11kg phân hữu cơ hoai mục
- 0,4–0,5kg phân lân supe
- 0,04–0,05kg phân kali clorua
Rắc đều trên mặt luống, trang phẳng, không để đọng nước.
4. Gieo và chăm sóc mạ
- Sau khi bón lót, cần gieo ngay với lượng mộng 0,2–0,3kg/m²; gieo đều, đảm bảo hạt chìm khoảng 2/3 hạt.
- Giữ ẩm độ luống mạ từ 85–90%, không để nước ngập mặt luống.
5. Kỹ thuật che phủ nilon chống rét
- Làm khung vòm bằng tre, nứa (dài 2–2,2m), khoảng cách 1–1,5m/vòm; liên kết chắc chắn để chống gió.
- Dùng nilon trắng, mỏng, dai, phủ kín luống; đỉnh vòm cao 0,4–0,7m so với mặt luống; hai mép nilon được chèn bùn kín tạo thành buồng giữ nhiệt trong tuần đầu.
- Lưu ý: Khi nhiệt độ ngoài trời trên 15°C và độ ẩm cao, cần mở hai đầu nilon vào ban ngày để thoát hơi nước, tránh cháy lá; ban đêm tiếp tục che kín. Trước khi cấy 3–5 ngày, mở dần nilon để mạ thích nghi với môi trường.
- Việc che phủ nilon đúng kỹ thuật giúp tăng nhiệt độ trong luống mạ cao hơn bên ngoài 3–4°C, đồng thời hạn chế chim, chuột và gia cầm phá hại.
6. Phòng trừ sâu bệnh
- Thường xuyên thăm đồng, kịp thời phát hiện và xử lý các đối tượng dịch hại, đặc biệt chú ý bệnh đạo ôn lá phát sinh sớm trên mạ.
